Nếu có một sự kiện nào có thể khiến cả thế giới đổ dồn ánh nhìn về phía nước Đức mỗi độ thu sang, đó chắc chắn là Oktoberfest. Không chỉ đơn thuần là những cuộc vui bên ly bia khổng lồ, Oktoberfest là một chương sử sống động, nơi người Đức trình diễn niềm tự hào dân tộc và những giá trị truyền thống bền vững qua hàng thế kỷ.
1. Lịch sử ra đời: Khởi nguồn từ một tình yêu hoàng tộc
Ít ai biết rằng, lễ hội bia hoành tráng ngày nay thực chất có tiền thân là một đám cưới hoàng gia. Vào ngày 12 tháng 10 năm 1810, Thái tử Ludwig (sau này là Vua Ludwig I) đã kết hôn với Công chúa Therese của Saxe-Hildburghausen. Để chia vui cùng thần dân, hoàng gia Bavaria đã tổ chức một cuộc đua ngựa lớn tại một cánh đồng sát cổng thành Munich.
Cánh đồng đó sau này được đặt tên là Theresienwiese (Cánh đồng của Therese) để vinh danh công chúa, và đây cũng chính là địa điểm tổ chức Oktoberfest duy nhất cho đến tận ngày nay. Sự kiện năm 1810 thành công rực rỡ đến mức người dân Bavaria quyết định lặp lại nó vào năm sau, dần dần bổ sung thêm các trò chơi dân gian, gian hàng ăn uống và quan trọng nhất là các lều bia, biến nó thành một truyền thống không thể thay đổi của vùng Bavaria.
2. Thời gian tổ chức: Tại sao “Lễ hội tháng Mười” lại bắt đầu vào tháng Chín?
Một trong những thắc mắc phổ biến nhất của du khách là cái tên Oktoberfest (Lễ hội tháng Mười) nhưng thời gian diễn ra lại chủ yếu nằm ở tháng Chín. Thực tế, trong những năm đầu tiên, lễ hội hoàn toàn diễn ra vào tháng 10. Tuy nhiên, do thời tiết ở Munich vào giữa thu thường chuyển lạnh và có mưa phùn, ban tổ chức đã quyết định đẩy lịch trình lên sớm hơn để tận hưởng những ngày nắng ấm cuối mùa hè.
Theo quy định hiện đại, Oktoberfest thường kéo dài từ 16 đến 18 ngày, bắt đầu từ giữa tháng 9 và kết thúc vào ngày Chủ nhật đầu tiên của tháng 10. Nếu ngày Chủ nhật đó rơi vào mùng 1 hoặc mùng 2, lễ hội sẽ được kéo dài thêm để kết thúc đúng vào ngày 3/10 – Ngày Thống nhất nước Đức. Sự điều chỉnh này không chỉ giúp du khách thoải mái hơn khi vui chơi ngoài trời mà còn tối ưu hóa doanh thu cho các hoạt động du lịch.
3. Cách người Đức tổ chức: Nghi thức và những chuẩn mực truyền thống
Oktoberfest không bắt đầu bằng tiếng khui bia hỗn loạn mà bằng một nghi thức vô cùng trang trọng. Đúng 12 giờ trưa ngày khai mạc, Thị trưởng thành phố Munich sẽ thực hiện nghi thức gõ vòi vào thùng bia đầu tiên tại lều Schottenhamel. Chỉ sau khi vòi bia được mở và tiếng hô “O’zapft is!” (Đã khui rồi!) vang lên, các lều bia khác mới chính thức được phép phục vụ thực khách.
Bên trong khuôn viên lễ hội, sự tổ chức được phân chia cực kỳ khoa học. Có khoảng 14 lều bia khổng lồ và hàng chục lều nhỏ hơn, mỗi lều thuộc sở hữu của một trong sáu nhà máy bia truyền thống của Munich (như Paulaner, Augustiner hay Spaten). Người Đức tham gia lễ hội với một sự chuẩn bị kỹ lưỡng: họ diện trang phục truyền thống Lederhosen và Dirndl, đặt bàn trước từ nhiều tháng và tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc ứng xử trong lều. Âm nhạc trong lều cũng đi theo một lộ trình thú vị: buổi sáng thường là nhạc dân gian nhẹ nhàng để các gia đình thưởng thức, và càng về đêm, âm nhạc càng sôi động với các bản “hit” hiện đại để mọi người cùng đứng lên ghế nhảy múa.
3. Ý nghĩa văn hóa và con người đằng sau lễ hội
Đối với người Đức, đặc biệt là người dân vùng Bavaria, Oktoberfest là dịp để họ khẳng định bản sắc địa phương giữa dòng chảy toàn cầu hóa. Dù mỗi năm đón tiếp hàng triệu lượt khách quốc tế, lễ hội vẫn giữ được cái “hồn” cốt lõi thông qua việc ưu tiên các nông sản địa phương, các ban nhạc truyền thống và những quy định khắt khe về chất lượng bia.
Oktoberfest phản ánh rõ nét tính cách con người Đức: họ có thể làm việc quên mình với kỷ luật thép, nhưng khi đã vào mùa lễ hội, họ sẽ rũ bỏ mọi lo âu để tận hưởng niềm vui một cách văn minh và nồng nhiệt nhất. Đây không chỉ là nơi để uống bia, mà là nơi để thế giới thấy được một nước Đức rực rỡ sắc màu, giàu lòng hiếu khách và luôn trân trọng những giá trị cội nguồn.
