Đối với nhiều sinh viên Việt Nam, khả năng làm thêm là một trong những yếu tố được quan tâm khi lựa chọn điểm đến du học châu Âu. Công việc bán thời gian không chỉ mang lại một khoản thu nhập hỗ trợ sinh hoạt mà còn giúp du học sinh tích lũy kinh nghiệm, cải thiện ngoại ngữ và làm quen với môi trường làm việc tại quốc gia sở tại.
Vậy du học Bỉ có được làm thêm không? Câu trả lời là có. Sinh viên quốc tế đang cư trú hợp pháp tại Bỉ có thể làm việc trong thời gian học nếu đáp ứng các điều kiện liên quan đến giấy phép cư trú và thời gian làm việc. Tuy nhiên, sinh viên ngoài Liên minh châu Âu như sinh viên Việt Nam cần đặc biệt lưu ý giới hạn số giờ trong năm học để không ảnh hưởng đến tình trạng cư trú và việc học của mình.
1. Sinh viên Việt Nam có được làm thêm khi du học Bỉ không?
Sinh viên Việt Nam thuộc nhóm công dân ngoài Liên minh châu Âu và Khu vực Kinh tế châu Âu. Khi được phép cư trú tại Bỉ với mục đích học tập và có giấy tờ cư trú hợp lệ, sinh viên có thể làm việc cho người sử dụng lao động tại Bỉ trong thời gian giấy phép cư trú còn hiệu lực.
Điều quan trọng là mục đích chính của thời gian cư trú vẫn phải là học tập. Đối với sinh viên quốc tế, công việc làm thêm được xem là hoạt động bổ trợ thay vì nguồn tài chính chính cho toàn bộ hành trình du học. Study in Flanders cũng khuyến nghị sinh viên không nên dựa hoàn toàn vào việc làm thêm để chi trả cho quá trình học vì điều này có thể ảnh hưởng đến tiến độ học tập.
2. Du học sinh được làm thêm bao nhiêu giờ tại Bỉ?
Đây là quy định sinh viên Việt Nam cần đặc biệt chú ý. Trong thời gian của năm học, sinh viên ngoài Liên minh châu Âu được phép làm việc tối đa 20 giờ mỗi tuần, đồng thời công việc phải tương thích với lịch học. Sinh viên không được làm việc vào thời điểm đáng lẽ phải tham dự lớp học hoặc các hoạt động bắt buộc thuộc chương trình đào tạo.
Trong các kỳ nghỉ chính thức như kỳ nghỉ mùa đông, mùa xuân hoặc mùa hè, sinh viên có thể làm việc trên 20 giờ mỗi tuần. Tuy nhiên, một lưu ý quan trọng dành cho sinh viên mới là bạn không được làm việc trong mùa hè ngay trước khi bắt đầu năm học đầu tiên tại Bỉ.
Do đó, khi lên kế hoạch làm thêm, sinh viên nên căn cứ vào lịch học chính thức của trường thay vì chỉ tính tổng số giờ có thể làm trong một tháng.
3. Quy định 650 giờ làm thêm tại Bỉ là gì?
Bên cạnh giới hạn 20 giờ mỗi tuần, sinh viên có thể bắt gặp thông tin về hạn mức 650 giờ làm việc sinh viên mỗi năm. Hai quy định này không nên được hiểu là một.
Từ ngày 1 tháng 1 năm 2025, hệ thống Student at Work của Bỉ áp dụng hạn mức 650 giờ mỗi năm đối với công việc theo chế độ sinh viên. Trong số giờ này, người lao động sinh viên được hưởng cơ chế đóng các khoản đóng góp xã hội ở mức ưu đãi. Sinh viên có thể theo dõi số giờ còn lại thông qua hệ thống My Student at Work hoặc ứng dụng Student at Work.
Về nguyên tắc của chế độ việc làm sinh viên, làm vượt 650 giờ vẫn có thể xảy ra nhưng các giờ vượt hạn mức sẽ chịu mức đóng góp xã hội thông thường. Tuy nhiên, đối với sinh viên Việt Nam đang cư trú tại Bỉ bằng giấy phép du học, quy định tối đa 20 giờ mỗi tuần trong năm học vẫn phải được tuân thủ. Vì vậy, không nên hiểu rằng có 650 giờ đồng nghĩa với việc sinh viên quốc tế có thể tự do phân bổ toàn bộ số giờ đó trong năm học.
4. Du học sinh tại Bỉ có thể làm những công việc nào?
Công việc phù hợp sẽ phụ thuộc vào thành phố, ngoại ngữ, kinh nghiệm và lịch học của từng người. Sinh viên quốc tế có thể tìm kiếm những công việc bán thời gian như hỗ trợ tại cửa hàng, nhà hàng, quán cà phê, khách sạn, công việc hành chính, hỗ trợ sự kiện hoặc các vị trí trong trường nếu có cơ hội phù hợp.
Với những sinh viên đã có kiến thức chuyên ngành, công việc liên quan đến công nghệ, nghiên cứu, marketing, thiết kế, phân tích dữ liệu hoặc hỗ trợ dự án cũng có thể giúp tích lũy kinh nghiệm có giá trị cho CV. Tuy nhiên, sinh viên nên ưu tiên những công việc có lịch linh hoạt và không xung đột với lớp học.
Các trường đại học tại Flanders thường có dịch vụ hỗ trợ sinh viên tìm hiểu về student jobs. Vì vậy, thay vì chỉ tìm việc qua các nhóm mạng xã hội, du học sinh có thể chủ động liên hệ bộ phận hỗ trợ việc làm của trường để tiếp cận thông tin đáng tin cậy hơn.
5. Có cần biết tiếng Pháp hoặc tiếng Hà Lan để tìm việc làm thêm không?
Không phải tất cả công việc đều yêu cầu tiếng Pháp hoặc tiếng Hà Lan, đặc biệt tại những thành phố có môi trường quốc tế. Tuy nhiên, biết ngôn ngữ địa phương có thể mở rộng đáng kể phạm vi công việc mà sinh viên có thể tiếp cận.
Nếu học tại Flanders, tiếng Hà Lan sẽ hữu ích trong giao tiếp hàng ngày và nhiều công việc dịch vụ. Tại Wallonia, tiếng Pháp có vai trò quan trọng hơn. Còn ở Brussels, môi trường làm việc có tính quốc tế cao nhưng khả năng sử dụng thêm tiếng Pháp hoặc tiếng Hà Lan vẫn là một lợi thế.
Vì vậy, ngay cả khi theo học hoàn toàn bằng tiếng Anh, sinh viên vẫn nên dành thời gian học ngôn ngữ địa phương ở mức giao tiếp cơ bản. Đây không chỉ là kỹ năng phục vụ công việc làm thêm mà còn giúp bạn hòa nhập tốt hơn với cuộc sống tại Bỉ.
6. Làm thêm có đủ trang trải chi phí du học Bỉ không?
Sinh viên không nên xây dựng kế hoạch tài chính theo hướng sử dụng thu nhập từ việc làm thêm để chi trả toàn bộ học phí và sinh hoạt phí. Quy định giới hạn thời gian làm việc trong năm học đồng nghĩa với việc khả năng tạo thu nhập của sinh viên cũng có giới hạn. Study in Flanders trực tiếp khuyến cáo không nên xem student job là phương án tài trợ chính cho quá trình học tập.
Thay vào đó, gia đình và sinh viên nên chuẩn bị nguồn tài chính đủ cho học phí, tiền thuê nhà và những khoản sinh hoạt cơ bản trước khi sang Bỉ. Thu nhập từ công việc bán thời gian nên được xem như khoản hỗ trợ cho chi tiêu cá nhân, trải nghiệm hoặc một phần sinh hoạt phí.
Cách tiếp cận này cũng giúp sinh viên tránh áp lực phải làm quá nhiều giờ và có thêm thời gian tập trung cho mục tiêu quan trọng nhất là hoàn thành chương trình học.
7. Kinh nghiệm cân bằng việc học và làm thêm tại Bỉ
Làm thêm chỉ thực sự mang lại giá trị khi không ảnh hưởng tiêu cực đến kết quả học tập. Sinh viên có thể áp dụng một số nguyên tắc sau:
• Ưu tiên lịch học trước khi đăng ký ca làm
• Không sử dụng toàn bộ thời gian rảnh để đi làm
• Bắt đầu với số giờ vừa phải trong học kỳ đầu tiên
• Chọn nơi làm việc có thời gian di chuyển hợp lý
• Theo dõi số giờ làm việc thường xuyên
• Dành thời gian cố định cho bài tập, thi cử và nghiên cứu
• Hạn chế nhận thêm ca vào giai đoạn thi cuối kỳ
• Chủ động học tiếng Pháp hoặc tiếng Hà Lan để mở rộng cơ hội việc làm
Đặc biệt với sinh viên mới sang Bỉ, những tháng đầu tiên còn là thời gian thích nghi với phương pháp học tập, môi trường sống và các thủ tục hành chính. Vì vậy, không nhất thiết phải tìm việc ngay lập tức. Khi đã hiểu lịch học và khả năng quản lý thời gian của mình, bạn sẽ dễ lựa chọn công việc phù hợp hơn.
8. Cần lưu ý gì trước khi nhận việc làm thêm?
Trước khi bắt đầu công việc, sinh viên cần chắc chắn giấy phép cư trú của mình cho phép làm việc và kiểm tra kỹ hợp đồng lao động, thời gian làm việc cũng như quyền lợi đi kèm.
Bỉ có chế độ hợp đồng dành riêng cho sinh viên và hệ thống Student at Work giúp người học theo dõi số giờ thuộc hạn mức ưu đãi. Hạn mức hiện tại là 650 giờ trong mỗi năm dương lịch.
Sinh viên Việt Nam đồng thời phải tuân thủ điều kiện dành cho người cư trú với mục đích học tập, đặc biệt là giới hạn 20 giờ mỗi tuần ngoài kỳ nghỉ chính thức. Nếu có trường hợp đặc biệt hoặc chưa rõ tình trạng giấy phép của mình, nên trao đổi với bộ phận sinh viên quốc tế của trường trước khi nhận việc.
Kết luận
Vậy du học Bỉ có được làm thêm không? Sinh viên Việt Nam có thể làm thêm khi đang học tập hợp pháp tại Bỉ nếu đáp ứng điều kiện cư trú. Trong năm học, thời gian làm việc tối đa đối với sinh viên ngoài Liên minh châu Âu là 20 giờ mỗi tuần và công việc không được ảnh hưởng đến hoạt động học tập. Trong những kỳ nghỉ chính thức, sinh viên có thể làm trên 20 giờ mỗi tuần theo quy định.
Việc làm thêm có thể giúp hành trình du học Bỉ trở nên phong phú hơn thông qua thu nhập, kinh nghiệm và cơ hội cải thiện ngoại ngữ. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của công việc bán thời gian không chỉ nằm ở số tiền kiếm được mà còn ở khả năng thích nghi và những kỹ năng sinh viên tích lũy trong môi trường quốc tế. Khi biết đặt việc học làm ưu tiên và quản lý thời gian hợp lý, bạn có thể tận dụng trải nghiệm làm thêm như một phần tích cực trong hành trình du học châu Âu.
